|
YÖRESEL YEMEKLER /
Tarih boyunca kültür, sanat, ticaret şehri olma özelliğini korumuş olan Harput'tan günümüz Elazığ'ına uzanıyoruz. Bu tarihsel süreç boyunca oluşan kültürel ve sosyal çeşitlilik Elazığ mutfağına da yansımış. 
Elazığ Fırat havzasının 'Yukarı Fırat Bölümü'nde, tarihi Harput Kalesi'nin bulunduğu tepenin eteklerinde kurulmuş bir şehir. Aynı zamanda pek çok uygarlığa tanıklık etmiş. Kimler gelmiş, kimler geçmiş Elazığ'dan: Hurriler, Hititler, Urartular, Romalılar, Sasaniler, Araplar, Çubukoğulları, Artukoğulları, İlhanlılar, Dulkadiroğulları, Akkoyunlular ve Osmanlılar... Elazığ'ın yerleşim yeri yeni olmakla birlikte, bölgenin tarihi çok eski çağlara dayandığı için Elazığ'dan söz ederken Harput'un tarihi ile birlikte anmak gerekiyor. Harput 1999 yılında tüm dünya tarafından ilgi ile izlenen güneş tutulmasına tanıklık etmişti. Daha doğrusu tarihi güneş tutulmasının tüm dünyada en güzel görülebilen yerlerinden biri olarak adını duyurmuştu. Yöredeki tüm oteller dolmuş, hatta rezervasyonlar 1 yıl öncesinden yapılmıştı. Bu nedenle bizler de ancak Malatya'daki Kayısı Otel'de yer bulabilmiştik. O gün Elazığ'a gitmek üzere sabah yola çıktık. Birkaç saat sonra büyük bir şehirle karşı karşıyaydık. Cadde ve sokaklarının karmaşası İstanbul'u aratmıyordu. Otobüslerle Harput Kalesi'nin bulunduğu tepeye doğru yol alırken arkamızda bıraktığımız manzara büyüleyiciydi. Güneş tutulması sonrası, sanıyorum belediyenin katkılarıyla, Harput'un girişindeki eski bir Harput evinde misafirlere kurulmuş muhteşem bir sofraya konuk olduk. Ev muhteşemdi... Büyük bir misafir odasına yer sofrası kurulmuştu. Sofrada Elazığ yöresine ait yemekler bizi bekliyordu. Kurutlu çorba, Sırın, Pestilli yumurta, Göme, Mukaşerli pilav, Harput köftesi, Pekmez helvası ve Gül tatlısı şu an hatırlayabildiğim yemekler... Bir odada köy kadınları yerel kıyafetleriyle ekmek pişiriyor, merakla kendilerini izleyenlere yufka ekmekten hazırladıkları dürümleri ikram ediyorlardı. Yörenin ilerigelenleri ile yaptığımız sohbetlerden Elazığ-Harput mutfağı hakkında epeyce bilgi edindik.
eşit çeşit yemek
Yöre mutfağında 15 0'ye yakın yemek çeşidi var. Ancak bir kısmının tarifi birbirine çok yakın olduğu için literatüre sadece isimleri geçmiş. Elazığ'da -özellikle kırsal kesimde- sabah, öğle ve akşam öğünleri dışında 'kuşluk yemeği' ve 'yatsılık' denilen pestil, ceviz, orcik ve meyvelerin bulunduğu sofralar kuruluyor. Kış mevsimi için hemen her evde meyve ve sebze kurutuluyor, turşu, salamura yapılıyor, şehriye, erişte kesiliyor, kurut ve tarhana hazırlanıyor. Bunun yanı sıra tandır ekmeği yapımı, kavurma hazırlama, orcik, pestil ve dut unu hazırlıkları da imece usulüyle gerçekleşiyor.
Elazığ yemeklerine şöyle bir göz atarsak; çorbalar, lapalar, et yemekleri, köfteler, dolma ve sarmalar, ekmekli yemekler, sebze yemekleri, pilavlar, börekler, helvalar, yumurtalı yemekler, tatlılar, hoşaf ve şerbetler şeklinde ayırmak mümkün. Çorbalardan özellikle ayranlı ve kurutlu çorbalar nefis. Tutmaç, yeşil mercimek, kavurma ve kuruttan yapılan Tutmaçlı çorba; nohut ve hamurla hazırlanan Kulaklı çorba, mermicek, börülce, nohutla hazırlanan Anamaşı yörenin özgün çorbalarından. Sebze yemeklerinde pirpirim (semizotu), patlıcan, kabak gibi sebzeler kullanılıyor. Işgın adlı bir bitkiden hazırlanan Işgınlı yumurta'ya denk gelirseniz tatmanızı öneririm. Yer sofrası sohbeti sırasında biri 'Size Yarım kuzu tattıramadık' demişti. Tahmin ettiğiniz gibi bu bir et yemeği değil. Yumurtalar haşlanıp iri doğranıyor. Üzerine baharat ve yeşillik ekleniyor. Ekmek arası ya da yufkada dürüm yapılarak yeniyor. Et yemeklerinde kıyma genellikle bulgurla birliktelik oluşturuyor. Yörede pekmez çok kullanıldığından helva, tatlı, hoşaf ve şerbetlerde de bol bol görüyoruz pekmezi.
Biraz da gezelim!
Elazığ'a geldiğinizde kolay kolay ayrılamıyorsunuz bu ilden. Gezilecek görülecek o kadar çok yer var ki... En başta Harput bölgesi; burası tam bir açıkhava müzesi görünümünde. Hemen her dönemden tarihi esere rastlamak mümkün. Ayrıca kaplıca turizmi açısından da tercih ediliyor. Harput'un kuzeydoğusunda, Elazığ'a 11 km uzaklıkta Buzluk mağarası var. Yaz aylarında mağaranın yapısı ve hava sirkülasyonu nedeniyle içeride doğal sarkıt dikitler oluşuyor. Buna karşın kış aylarında tam tersine sıcak hava oluşuyor. Bunlardan başk a Elazığ'a 22 km uzaklıkta, Hazarbaba ve Mastar Dağları arasında sıkışmış tektonik bir göl olan Hazar Gölü çevresinde kamp ve dinlenme tesisleri var. Göl kıyısındaki özel kuruluşlara ait plajlar yazın çok ilgi görüyor. Göl doğal güzelliği, her türlü su sporlarına uygun olması nedeniyle önemli bir turizm potansiyeli yaratıyor. Keban Barajı'nın inşaasından sonra oluşan baraj gölü de halkın eğlence ve mesire alanlarından biri haline gelmiş. Gölde sazan balığı yetiştirilerek çevredeki lokantalara satılıyor. Baraj gölü üzerinde çalışan feribotlar, düzenli seferlerle Elazığ'ın Ağın, Pertek ve Çemişgezek ilçeleri arasında ulaşımı sağlıyor.
Tarihi eserlere gelince; Harput Kalesi?nin güneyinde bulunan Meryemana Kilisesi, en eski Süryani Kilisesi. Ulu Camii, Kurşunlu Camii, Sarahatun Camii, Fethi Ahmet Baba Türbesi, Mansur Baba Türbesi, Arap Baba Türbesi ve Çimşitbey Hamamı ziyaret edebileceğiniz tarihi eserlerden bazıları.
|
Başkanımız
Listenin başında Aureli.
124 ölümden sonra gelen.
Çiller'den kesin ve cid.
Erdoğan'dan kritik ziya.
Milletvekillerinin yemi.
Gül uzlaştırıcı olamaz!.
Masadan kaçmayız.
Kutuplaşmadan yana deği.
'Bildiri beni incitti'.
Rahşan Ecevit'ten.
Köpekbalığı sörfçüyü ye.
Çin'de deprem.